Türkçe tipografi — İ, ı, ğ ve font seçerken dikkat edileceklerTürkçe tipografi — İ, ı, ğ ve font seçerken dikkat edilecekler

Bir yazı karakterini İngilizce bir örnek cümleyle beğenip sitenize koyduğunuzda sürprizle karşılaşabilirsiniz: "ğ" harfinin şapkası eğri durur, "ş" ile "ç"nin çengelleri birbirini tutmaz, büyük "İ"nin noktası kaybolur.

Türkçe, Latin alfabesini kullanır ama kendine özgü harfleri vardır. İyi bir sitenin yazısı, bu harflere en az diğerleri kadar özen gösterir.

Türkçe karakter desteği

Kontrol etmeniz gereken harfler: ç Ç ğ Ğ ı I İ i ö Ö ş Ş ü Ü

Web yazı karakterleri genellikle "alt kümeler" halinde sunulur. Sadece temel Latin kümesini yüklerseniz, Türkçe harfler başka bir karakterden ödünç alınır ve metnin ortasında farklı görünen harfler belirir. Türkçe harfler genellikle "Latin Extended" kümesinde yer alır; sitenize bu kümenin de yüklendiğinden emin olun.

Büyük harf sorunu: I ve İ

Türkçede küçük "i"nin büyüğü "İ", küçük "ı"nın büyüğü "I"dır. İngilizcede ise "i"nin büyüğü "I"dır.

Bir başlığı CSS ile otomatik olarak büyük harfe çevirdiğinizde, sayfanın dili Türkçe olarak tanımlanmamışsa tarayıcı İngilizce kuralı uygular: "Hizmetlerimiz" kelimesi "HIZMETLERIMIZ" olur. Doğrusu "HİZMETLERİMİZ".

Çözüm basit: Sayfanın HTML etiketinde dilin Türkçe olarak belirtilmesi (lang="tr"). Tarayıcı büyük-küçük harf dönüşümünü buna göre yapar.

Satır uzunluğu

Türkçe sondan eklemeli bir dildir; kelimeler İngilizceye göre uzun olabilir: "kullanabileceğinizi", "güncelleyebilirsiniz". Dar sütunlarda bu kelimeler satırı bozar, kocaman boşluklar bırakır.

• Metin sütunlarını çok dar yapmayın.
• İki yana yaslanmış (justify) metinden kaçının ya da tireleme kullanın.
• Okunabilir bir satır, kabaca 55–75 karakter arasındadır.

Noktalama ve tırnak

• Türkçe metinlerde tırnak için “…” veya "…" kullanılır.
• Kesme işareti özel isimlerden sonra gelir: İstanbul'da, Univox'un. Düz kesme (') yerine tipografik kesme (’) daha zarif durur.
• Fiyatlarda binlik ayıracı nokta, ondalık ayıracı virgüldür: 12.900 ₺, 2,5 saniye.
• Türk lirası simgesi ₺, yazı karakterinizde yoksa başka bir karakterden gelir; kontrol edin.

Yazı karakteri seçerken

1. Örnek metni Türkçe yazın. "Güzel şarkı söyleyen çocuğa ıhlamur" gibi tüm özel harfleri içeren bir cümleyle deneyin.
2. Ağırlıkları kontrol edin. Normal, kalın, italik… Hepsinde Türkçe harfler düzgün mü?
3. Ekranda okunabilirlik. Küçük boyutlarda (16 px civarı) uzun bir paragrafı rahat okuyabiliyor musunuz?
4. Lisans. Ticari web kullanımı için lisansı uygun mu?

Sitemizde

Bu sitede başlıklar için Fraunces, metinler için Instrument Sans, ölçü ve etiketler için JetBrains Mono kullanıyoruz. Üçü de Türkçe karakterleri tam destekliyor. Kenarlardaki küçük etiketlerdeki büyük harflere bakın: "GİRİŞ", "YÖNTEM", "İLETİŞİM". Her "İ" noktasıyla yerinde.